Seneye cepte yüz göz olacağız

HÜSEYİN GÖKCAN Son beş yıldır neredeyse herkes ‘cep’lendi. Bir yetmedi birkaç tane telefonu olan da var. Cep telefonları yanında her operatörden birer tane sim kart bulundurmak da alışılagelenler arasına girdi bile... Elden düşmeyen cep telefonları ile yapabildiklerimiz her geçen gün artıyor. İlk önce kablosuz alo demek cazip geliyor ve yetiyordu. Sonraları müzik, radyo dinlemek eklendi mobil hayata... Renklenen cep telefonlarına küçük kameralar eklenmeye başlayınca fotoğraf makinelerinin pabucu dama atılmaya başlandı. Mobil hayat sadece telefon etmekten bir eğlence ve multimedya aracı olmaya doğru hızla yol alıyor. Cep telefonu abonelerinin önündeki en büyük engel altyapının teknolojik olarak artık yetersiz kalması... Bunun için cep telefonları için üçüncü nesil (3G) teknolojilerin getirilmesi gerekiyor. Türkiye’de önümüzdeki yıl lisansların verilmesi bekleniyor. Lisansların verilmesiyle GSM operatörleri yeni nesil hizmetlerini sunmaya başlayabilecek. 2006 Eylül ayında da bilişim fuarı CeBIT’te cep telefonu operatörleri 3G teknolojilerinin örneklerini ziyaretçilere sundular. Peki, 3G kullanıcıya neler getiriyor? 3G teknolojisi cep telefonlarını konuşma yapmaktan öte bilgisayar, televizyon, çağrı cihazı, video-konferans merkezi, gazete, günlük, ajanda ve hatta kredi kartına dönüştürecek. Üçüncü nesil cep telefonu teknolojisinin getireceği en önemli özelliklerden biri görüntülü telefon görüşmelerinin yapılabilmesi... Artık görüşülen kişi ile yüz yüze görüşme yapmak mümkün olacak. Öğrenciler hasret gidermek için bir bilgisayara ihtiyaç duymadan ailesini, ailesi de öğrenciyi görebilecek. İşadamları bulundukları herhangi bir yerden iş toplantılarını düzenleyebilecek. Doktorlar acil durumlarda yaralının durumunu hastaneye gelmeden bu sayede görebilir, gerekli müdahaleler zamanında yapılabilir. İşitme engelliler için cep telefonu da iletişim aracı olabilecek. Videolu görüşmelerde el işaretleri ile görüşmelerini yapabilecek. Görüntülü cep telefon görüşmeleri, 3G’nin getireceklerinden sadece biri. Hızlı bağlantı yapılabildiği için televizyon yayınları da ceplere taşınacak. Özellikle büyük şehirlerin yoğun yaşamında, trafiğinde sevdiğiniz dizileri, futbol maçlarını kaçırmak tarihe karışacak. Televizyon izlemek evde, koltukta yapışıp kalmaya engel olmayacak. Cep telefonunu iletişim aracından eğlence merkezine dönüştüren üçüncü nesil teknoloji müzik ve film indirme, arkadaşlarınla interaktif oyunlar oynama konusunda da devrim niteliğinde yenilikler sunuyor. Bağlantı hızları evdeki ADSL hızına erişeceği için bilgisayarınızda yapabildiklerinizin hepsini cep telefonuyla da yapabileceksiniz. Anında mesajlaşma servisleri olan MSN Messenger, Yahoo messenger, google talk, ICQ gibi programları ceplerden de bilgisayardaki gibi yapabileceksiniz. CEPLERE FİLM İNDİRİLEBİLECEK Saniyede aktarılan veri miktarına ‘bant genişliği’ denir ve birimi de “bit”tir. Tipik bir e-posta 20 kb’dir. Şimdi kullanılan altyapı ile kablosuz telefonlardan bu e-postanın indirilmesi 8 saniye sürerken, 3G’de bir saniyenin çok küçük bir parçasında tamamlanır. Bir video aktarımı için saniyede mb’ler seviyesinde veri aktarımı yapılmalıdır. Bunun için de daha hızlı silikon yongalar, sinyal işleme algoritmaları ve gelişmiş anten sistemleri gerekir. Üçüncü nesil kablosuz iletişime geçtiğimizde ise 2 mbps’lik bir hıza ulaşılacak. Yani cep telefonu ile şu anda kullanılan ADSL hatlarının maksimum hızına ulaşılabilecek. Bugün 2 mbps’lik bir ADSL hattına abone bir kullanıcının yapabileceği her şey cep telefonu üzerinden yapılabilecek. Kısaca 3G cep telefonu teknolojisi ile telefonunuza kablosuz geniş bantlı veri servisleri sunulmakta. Web sayfalarında dolaşmak, video klip izlemek, 3D oyunlar indirip oynamak, meslektaşlarınızla video konferans görüşmeleri yapmak mümkün oluyor. Cep telefonunun arayüzü farklı olmasına rağmen, internette dolaşmak, bir şeyler indirmek konusunda bilgisayarınızı aratmayacak bir teknoloji sunuluyor. JAPONLAR MÜZİK İNDİRMEYİ TERCİH EDİYOR Dünya çapında lisans ücretlerinin yüksekliği ve altyapı yatırımlarının maliyetleri dolayısıyla üçüncü nesile geçişte gecikme yaşanıyor. Ancak Japonya ve Güney Kore devleti teknolojik altyapıyı öncelik olarak gördüğü için 3G’ye geçiş hızlı oldu. Ayrıca lisans ücretleri de düşük tutuldu. Japonya’da 2005 yılında yüzde 40 sadece 3G ağları üzerinden iletişim kuruyor ve eğleniyor. 2006 yılında Japonya’da 2G’den 3G’ye geçişin tamamlanması bekleniyor ve 3,5G’ye (3 mbps hız) geçişin başlayacağı düşünülüyor. Yapılan araştırmalara göre dikkat çekici bir nokta ise insanlar videolu görüşme yapmaktan çok hızlı bağlantıyı müzik indirmek amaçlı kullanıyor. Avrupa’da lisans bedelleri çok yüksek tutuldu. Bu yüzden Avrupa’da 3G’ye geçiş başladıysa da istenilen seviyelere maliyetler yüzünden başarıyla geçilemedi. Şu an dünyada 25 ülkede yüzün üzerinde 3G operatörü var. Amerika ise üçüncü nesile geçişte Avrupa ve Uzakdoğu’ya göre acele etmiyor. Şu anki teknolojilerin kazançlarını tam olarak elde etmeden yüksek maliyetli yatırımlardan kaçınılıyor. h.gokcan@zaman.com.tr